Çocuklarda özgül öğrenme bozukluğu belirtileri

Özgül öğrenme bozukluğu yaşayan çocukların akademik becerileriyle bilişsel kapasiteleri arasında tutarsızlık olduğunu söyleyen Dr. Günay Budagova, “İlköğretim döneminde en sık karşılaşılan nöropsikiyatrik bozukluklardan birisidir. Hastalıktan ziyade bozukluk ya da güçlük olarak bakılan özgül öğrenme bozukluğunda , bozukluğa niçin olan sebepler araştırıldığında tek bir etkenden ziyade birçok etkenin birlikteliği ve etkileşimiyle ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Bunlara kalıtımsal, sosyal ya da çevresel, nörobiyolojik özellikleri misal gösterebiliriz. Yaygınlığı bambaşka dil ve kültürlerdeki okul çağı çocuklarında yüzde 5-15 arasında bildirilmektedir” diye konuştu.

Çocuklarda özgül öğrenme bozukluğu belirtileri

Hastalığın üç öbür çeşidi var

Özgül öğrenme bozukluğunun disleksi, disgrafi ve diskalkuli elde etmek üzere üç öbür çeşidi olduğunu vurgulayan Dr. Budagova, “Disleksi, yani okuma bozukluğunda sözcüklerin hatalı ya da yavaş ve fazla uğraş harcanarak okunması (mesela, tek tek sözcükleri yüksek sesle okurken hatalı veya yavaş duraksayarak okur, sıklıkla yazılandan ziyade varsayım ederek okur, sözcükleri seslendirmede güçlükler yaşar), okunanların anlamını anlamada güçlük (yazılmış metni düzgün okuyabilir oysa okuduklarının sırasını, birbiriyle ilişkisini, çıkarımları ve derin anlamlarını anlamaz) sık görülen bulgulardandır. Disgrafi, yani yazılmış anlatım bozukluğu, kelime veya harfleri içten yazma güçlükleri (ünlü veya ünsüz harfleri ekleyebilir, çıkarabilir veya bunların yerlerini değiştirebilir), yazılı anlatım güçlükleri (cümleler içerisinde gramer veya noktalama hataları yapar, paragraf düzenlemesi kötüdür, düşüncesini yazılmış olarak yeterince açık bir biçimde açıklama edemez) biçiminde görülmektedir. Diskalkuli, yani matematik bozukluğunda ise sayı algısı, dört işlem veya hesaplamada güçlükler, (sayıları, bunların büyüklüklerini ve ilişkilerini yeterince anlayamaz, tek basamaklı sayıları akranları gibi zihinden toplayamaz ve bunun yerine parmaklarını sayar, sayısal hesaplamaların ortasında kaybolur veya işlemleri değiştirebilir), sayısal us yürütme güçlükleri en sık karşılaşılan bulgulardır” ifadelerini kullandı.

Öğrenme süreçlerinde sorun yaşarlar

Dr. Öğr. Üyesi Günay Budagova “Akademik hüner alanlarına ilişkin belirtilerin yanı sıra özgül öğrenme bozukluğunda öğrenme süreçlerindeki zorluklar da ön plandadır. Öğrenme; öğrenilen materyali idrak, birbiriyle ilişkilendirme, akılda tutma ve yeri geldiğinde kullanmaktır. Bütün bu aşamalar uyarı ve yürütücü işlevler kontrolünde yürür. Öğrenme alanındaki yetersizlikler sadece okuma, yazma, matematik gibi alanlarda ve okul döneminde sorun oluşturmaz, çocuğun oyunlarına, günlük aktivitelerine hatta dost ve diğer sosyal ilişkilerine de negatif etki edebilir” dedi.

Çocuklarda özgül öğrenme bozukluğu belirtileri

Bu davranışları dikkate alın

Görülebilecek bulgular konusunda ebeveynlere uyarılarda bulunan Dr. Öğretim Üyesi Günay Budagova, “Özgül Öğrenme Bozukluğu yaşamış çocuklar, bireyler görsel kavrama bozuklukları sebebiyle gördüğü nesnelerin şekil ve pozisyonunu algılamada güçlük çeker. Harfleri ters dönmüş veya hatalı algılayabilir (b-p 3-5 6-9 p-b-d i-ı ş-s karıştırabilir), sözcükleri zıt çevirebilirler (koç-fazla, ev-ve vs). Mesafe-derinlik-boyut algısındaki sorunlar sebebiyle çocuk derinliği kestiremez, eşyalara çarpar, sandalyeden düşer, sağını solunu ayırt etmekte güçlük çeker. İşitsel algılama bozuklukları, işitilen seslerin hatalı algılanmasına (soba-sopa, bavul-davul) niçin olmaktadır. İşitsel algıda kopukluk sonucu bu bireyler birbirini izleyen ve uzun mesajların bir kısmını kaçırabilirler ya da algılayamazlar” diye konuştu.

Çocuklarda özgül öğrenme bozukluğu belirtileri

Sakarlık sık olarak görülür

Dr. Öğretim Üyesi Budagova, “Entegrasyon sorunları nedeniyle yatırma, soyutlama ve organizasyon, düzenleme, plan yapma sorunları görülmektedir. Çalışma belleği ve kısa süreli bellek sorunları yaygındır, örneğin, sınava çalıştığı halde okula gidince başarısız olma, çarpım tablosunu öğrenememe bu alandaki güçlükleri açıklama eder. Koşma, tırmanma, yüzme, bisiklete binme, top oynama gibi kaba motor, düğme ilikleme, makas faydalanma, çatal-kaşık kullanma kalem tutma, fotoğraf yapma gibi ince motor becerilerinde yetersizlik gösterirler, kullanışsızlık sık olarak görülür. Tanı çocuk psikiyatrisi uzmanı göre yeterli klinik değerleme ve gerektiğinde farklı testler (mesela zeka testi) ve ölçekler (örneğin, standart akademik performansı değerlendiren) kullanılarak konulmaktadır” ifadelerini kullandı.

Tedavi şekli

Hastalığın özgün ve etkili bir ilaç tedavisi bulunmadığını aktaran Dr. Budagova, “Tedavide esas olan eğitimdir. Fakat eğitimden kast edilen müfredat programları ya da destekleyici özel dersler değildir. Tanı ve değerlendirmeler ışığında çocuğun sorun alanlarına ve öğrenme biçimlerine tarafından oluşturulmuş özel eğitim programları önerilmektedir. Uygun eğitim programlarına katılmayan çocukların öğrenme alanında yaşadıkları zorlukların kendiliğinden düzelemeyeceği bilimsel olarak gösterilmiştir. Bu sebeple tedavide özel eğitim çok önemlidir. Unutmayalım, özgül öğrenme bozukluğu zeka geriliği veya hastalık yok, öğrenme farklılığıdır ve erken dönemde uygun eğitim programları ile tedavi edilebilir” dedi.

Yorum yapın