Felsefe ve resimli çocuk kitapları

author

BETÜL KANBOLAT

[email protected]

2021.09.24 06:47

Felsefe bilimi, yaşamı yapılandırırken varlığımızı yorumlamamıza yardımcı olan bir akıllılık sanatı. Bu sanatı çocuklara benimsetmek için birincil çalışmaları başlatan birey felsefe profesörü M.Lipman. Düşünce yürütme becerisini destekleyen pedagojik öğretim modelini kurgulayan kişi. P4C (PhilosophyforChildren) adıyla bilinen disipline dair birincil farkındalığım çocuk kitapları doğruca oldu. Çıtır Çıtır Felsefe ve Filozof Çocuk serileri ile doğruluk, haklar, özgürlükler, başarı gibi kavramlar üzerine çocuklarımla birlikte zihin egzersizleri yapma fırsatı buldum. Ufak Filozoflar serisi ile filozofların hayatları ve fikir ilkelerinin sıra dışı anlatımlarla çocuk edebiyatına kazandırıldığını gördüm. Peşinde kalabalık arasında felsefe yapmayı muhtemel kılan, safsataları ve karşıtlıkları bir sınıf ortamında işleyen Çocuklar İçin Felsefe serisiyle tanıştım. Serinin son kitapları “Sözler Can Acıtır Mı?” “Duygular Aklımızı Çeler Mi?” kısa bir süre önce okur ile buluştu.

Bugün bahsedeceğim kitaplardan ilki Çocuklar İçin Felsefe’nin yazarı, felsefe doktoru Özge Özdemir’in hazırladığı FELSEFE SINIFI. Kitap, ilkokul öğretim programıyla bütünleştirilmiş çocuklarla felsefe uygulamalarını kapsıyor. Little Thinkers Society’nin kurucusu olan Özdemir ile kitabı üzerine sohbet etme şansım oldu. Kitabı tasarlarken çocukları düşünmeye ve sorgulamaya misafir etme eden içerik ihtiyacını dikkate aldığını, İlkokul Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler derslerinin kazanımlarına göre hareket ettiğini öğrendim. Özdemir, “İyi sorular her zaman çocukları etkin düşünmeye, soruşturmaya ve anlamaya ziyafet ediyor. Kavramsal çerçeveyi dağıtmadan nasıl soru sorulabilir, çocuklar nasıl daha derin düşünmeye ve anlamaya teşvik edilirgöstermek istedim.” diyor. Kitaptaki on sekiz ders planının tamamını çocuklarla uygulamış. P4C ders mi? Yöntem mi? Pedagoji mi? Bu soruların açıklamaları içerikte yer alıyor. “Soruşturan topluluk” yaklaşımından hareketle “birlikte anlama edimine” içten ilerliyorsunuz. Yazan, soruşturmanın bir bağlam içinde gerçekleşmesi gerektiğini belirtiyor ve okurun dikkatini bir ‘uyaran’ olarak resimli çocuk kitaplarına yöneltiyor. Felsefe eğitimi almamış ebeveynlerin kitabı ne şekilde değerlendirebileceğini sorduğumda; “Her ders planının temelinde halihazırda yazılmış ve baskısı olan bir kitap var. Kitabın içindeki bir sorunsal bizi felsefi tartışmaya çekiyor. Örneğin, Bekçi Amos’un Hastalandığı Gün adlı kitap üzerinden ‘özen göstermek’ kavramını tartışıyoruz veya İki Bana Bir Sana kitabı üzerinden ‘hak’ kavramını. Öğretmenlerin kitabı eleştirel düşünmenin arabulucu olarak nasıl kullanacaklarını görmelerini sağlamak en büyük kazanımımız. Aynı şekilde ebeveynler de resimli kitaplarla nasıl felsefe yaptığımızı görebilirler” cevabını aldım.

Yüzlerce saatlik çalışmaların ürünü olan kitabın çocuk edebiyatı ile bütünleşik içeriğini ve duygular kadar fikirleri harekete geçirenetkisini önemsiyorum.

felsefe-ve-resimli-cocuk-kitaplari-924876-1.
Nobel Akademik Yayıncılık
Yazar: Özge Özdemir

Düşünen çocuğun zihni geriye dönülmez biçimde genişler. Gülüyorsa neşesine, sözünü mertçe dile getiriyorsa gerçekliğine güvenmek gerekir. zaman zaman halleridelilikle örtüşür. Böyle bir benzerlik kurmak içten mu yok mi? Fena veya iyi mi? Çocuğa hiç çılgın denir mi? düşüncelerinden yola çıkıp ERASMUS VE DELİLİĞİN ZİLLERİ kitabını keşfedelim. Hümanizmin sularında yüzerken şamataya ve acıya giydirilmiş, korkusuzluğa soyunmuş deliliğe bir göz atalım.Anlatıcı bizi Gargantua’nın yazıldığı döneme, Sorbonne Üniversitesi’nden iki sokak öteye, yoksul öğrencilerin konakladığı bir çatı katına ziyafet ediyor. Kendisine Yunanca “özlem”, “aşk” anlamına gelen Erasmus denmesini isteyen Gerard adındaki öğrencinin odasına giriyoruz. Gencin düşüncelerindeki akrobasi okuru renkli bir akışa hazırlıyor. Erasmus’u “Ay çarpmış”! O devirde bu laf ne kavrayış geliyor? Ertesi gün unvan sunumu var. Heraklit’ten İbn Rüşt’e konuya hâkim olan Erasmus’un hazırladığı hitabe metninde yetkisiz olduğunu düşündüğü bir şeyler var! Bu esnada odasında beliren bayan kim? İş deliliğe vuruldukça kahkahanın yükseldiği bir ortamdan Babil’in asma bahçelerine uzanan kitabın çevirisindeki beceriklilik göze çarpan. Şarkılar, oyunlar, söz ebeliğinin mahareti okura taşınıyor.Her şeyi çözdüğünü zannettiği noktadainsanı nasıl bir gerçeklik bekliyor? Çılgınlığın meyvesi olan savaşlar, deliliğin sofrasına oturanlar, köleliğin, diktatörlüğün, marşların, insan elinden çıkma tufanların mucidi olan yalanlar anlatının katmanlarına yerleşiyor. İnsanlar ne süre birbirinin dilini anlamaz oldu? Ülkeler, sınırlar ve geçmiş çağlar aşılırken kitapta olan bitenler övgü mü yahut bir delilik eleştirisi mi? Hikâye Hieronymus’un ‘Deliler Gemisi’ne oradan da “Filozofa düşen tahsis nedir?” sorusuna bağlanıyor. Bir insan düşüncenin nerede bitip rüyanın nerede başladığını nasıl bilebilir? İnsan kalbini açık bir kitap gibi okuyabilen kimdir? Ertesi gün kürsüye meydana çıkan Erasmus’un kavga yaratan sunumunun detaylarını ve ardından olanları merak ediyorsanız, deliliğin kılığına girmeye hazırlanın. Bilgeyi bilmek…Kendini bilge sanmak… Nedir budalalık, kimdir ahmak? Yazınsal karnavalda Sen Nehri konuşabilir, fısıldayan bir şapkadan filozof olmanın püf noktası dinlenebilir.Eh, bir kitaptan daha diğer ne istenir?

felsefe-ve-resimli-cocuk-kitaplari-924877-1.
Metis Yayınları
Yazan: Claude-HenriRocquet
Resimleyen: Celine Le Gouail
Çeviren: Ayşe Deniz Temiz

Çocuklarımız yeni fikirler üretsin istiyoruz ancak öğretim hayatları başladığında klişe baskılarla heveslerini kırıyoruz. Bu noktada EĞER adlı kitap yetişkinlere kibar bir uyarı, çocuklara ise destek niteliğinde.Yazan, kitabı serbest ruhlu oğluna, çizer ise içindeki ayıya ithaf etmiş.Nedenini okuyunca anlıyorsunuz. Denizanasından rakuna onlarca hayvan ile insani hallerimiz arasında bağıntılar buluyorsunuz. “Büyükler küçüklüklerini bu kadar ivedi unutmasaydı, çocuklardan öyle şey bekler miydi?” diye soruyor yazan. ‘Eğer’ diye başlayan cümleler kurarak yüksek beklentinin yarattığı huzursuzluğu yaymak mümkün mü? Hangi çocuk istemez sakince odaklanmayı? Kendisinden istenenleri çabuk yapmayı? Dilerseniz ‘hangi çocuk ister’ diye de sorabilirsiniz aynı soruları. Farklı düşünme becerilerine sahip olan çocuklara ulaşacaktır cevapları! Kitap, bıcır bıcır bir sonu olan kuvvetli bir empati çağrısı. Nasıl da değerlidir beş yaş aklı ve hatırı!

felsefe-ve-resimli-cocuk-kitaplari-924878-1.
Nesin Yayınevi
Yazan: Hafize Çınar Güner
Resimleyen: Burcu Yılmaz

“Kafesine takviye olan tek kuş ruhtur ve düşüncede var olan irade düşlerde yoktur” der V. Hugo. Felsefeyi içinde barındıran ve kuvvetli sorular sorduran kitaplar mucizedir. Hayatlara usulca bağlantı eder bazılarını kökten değiştirir.

Yorum yapın