Obezitede dikkat çeken ‘kanser’ detayı: ‘Gittikçe arttığını gözlemliyoruz’

Demans, günlük hayatın faaliyetlerini engelleyen bilişsel biçimsizleşme olarak tanımlanıyor. Hastalığı yaşayan kişilerde bellek yitimi ve unutkanlık karakteristik semptom olarak karşımıza çıkıyor. Bu bilişsel deformasyon günlük yaşam aktivitelerinde zorlanmaya yol açarken, dil, idrak, beceri, pratik, uyarı, muhakeme fonksiyonlarını da zayıflatıyor.

Yalnız yaşamanın, ilerleyen yaşlarda hayat arkadaşı/partner eksikliğinden kaynaklı sosyalleşememenin beyin sinir hücreleri arasındaki iletişimi bozduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Nil Çetin, “Yapılan çalışmalar, yalnızlığın beyin hücrelerine iyi gelmediğini, beynin sezgi ve seziş yetileriyle hafızayı olumsuz etkilediğini gösteriyor. Yalnız olan insanlarda demans riski, yalnız olmayanlara tarafından daha artı görülüyor. İnsanın kimsesiz olması, paylaşmaması, konuşmaması, hiçbir faaliyette bulunmaması ve içe dönük yaşaması, sinir hücreleri arasındaki iletişimi bozuyor. Dost-partner edinme, sosyal hayatın içinde olma ve paylaşma hastalık riskini azaltıyor. Tavır, sohbet etme ve içe dönük yaşamdan kurtulma nöronlar arasındaki bağlantıyı artırıyor” diye konuştu.

ÖZ BAKIM KAYBINA NEDEN OLUYOR

Demansın, sinsi başlangıçlı ve aralıksız ilerleme eğiliminde olan bir hastalık olduğunun altını çizen Nöroloji Uzmanı Dr. Nil Çetin, açıklamalarını şu şekilde sürdürdü:

“Hastalık teşhisten 5-10 yıl sonraya dek ilerliyor ve öz bakım kaybına niçin olabilecek seviyeye gidebiliyor. Hastalarda erken evrede hafıza kaybı ön plandayken, orta evrede kaybolmak, irtibat bozulması, kişisel hijyende azalma, yardım ihtiyacı, tekrarlayan sorular sorma görülüyor. Geç evrede ise yürümede güçlük, bütün tiryakilik, çok yakınları bile tanıyamama, saldırganlık ve psikolojik bulgular gelişiyor.” 

150 MİLYONA ULAŞMASI ÖNGÖRÜLÜYOR

Günümüzde takriben 50 milyon civarında olan demanslı hasta sayısının, 2050 yılında 150 milyona ulaşması öngörülüyor. Demans hastalarının yüzde 60 ile 70 ’inin Alzheimer demansı olduğunu söyleyen Nil Çetin, “Bunu beyin damar hastalıklarına tabi vasküler demans izliyor. Keza Frontotemporal demans, Huntington hastalığı, Lewy cisimcikli demans ve mikst herif demanslar da bulunuyor. Alzheimer hastalığının genetik türleri daha genç yaşlarda ortaya çıkıyor. Genetik köken, hastaların yüzde 5 ’inde rol oynuyor” dedi. 

Hayat arkadaşı ve sosyalleşme demansı önlüyor

HASTANIN YAŞADIĞI ORTAMIN DEĞİŞTİRİLMEMESİ GEREKİYOR

Hastalığın tanısını belirlemede özel bir test olmadığını söyleyen Uzm. Dr. Nil Çetin, hastanın öyküsü, klinisyenin ayrıntılı incelemesi, kan testi ve görüntülemeler ile hastaya tanı konduğunu belirterek sözlerine şu şekilde devam etti: “Tedavide kolinesteraz inhibitörleri ve memantin spesifik ilaçlar olarak karşımıza çıkıyor. Ilave olarak bu süreçte hastanın yaşadığı ortamın ve bakıcısının olası olduğunca değişmez olması ve değiştirilmemesi, düşmenin önlenmesi gibi tedbirlerin de alınması büyük yük taşıyor.”

KADER OLARAK GÖRÜLEN HASTALIK ÖNLENEBİLİR

Demansın önlenebilir bir hastalık olduğundan bahseden Çetin, hastalıktan kaçınmak için yapılması gerekenleri sıraladı:

-Okumak, bulmaca çözmek, sudoku, kağıt oyunları, satranç, puzzle, sözcük oyunu gibi zihni etkin tutacak etkinlikler yapmak,

– Sosyalleşmek,

– Sigara içmemek ve pozitif miktarda içki tüketmemek,

– Çalışma ve spor gerçekleştirmek,

– Kilo devretmek, uyumlu ve dinç beslenmek,

– Bol güneşe maruz kalmak,

– Yiyecek ve vitamin takviyeleri elde etmek (B, C, D, E vitaminleri),

– Diğer sağlık sorunlarının tedavisi (hipertansiyon, şeker hastalığı, obezite, bunalım gibi),

– İyi uyumak,

– Depresyondan uzakta durmak.

Yorum yapın